21 Mayıs 2010 Cuma

Hardy Schloer: Gerçek kriz henüz başlamadı, 2012'de başlayacak!

İstanbul'da dün ve bugün yapılan Forum İstanbul 2010 konferansında konuşan Schloer Consulting Group Başkanı Hardy Schloer'ın konuşması bana göre en önemlilerinden biriydi.

Schloer'in anlattıklarına göre, kurucusu olduğu danışmanlık firması, her gün 7 milyon datayı analiz ederek insanların nasıl davranacaklarını tahmin etmeye çalışıyormuş. Bu datanın büyük kısmı ise rakam değil, kelimelerden oluşuyormuş. Her gün internette 700 bin web sitesini, TV kanalını falan tarıyorlarmış.

Analiz ettikleri datanın ne kadar kapsamlı olduğuna ilişkin biraz bilgi verdikten sonra, bu analizleri çerçevesinde ulaştıkları öngörülere ilişkin bir kaç hususu belirtti Schloer.

Schloer'e göre;

- Gerçek ekonomik kriz (real economic crisis) henüz başlamadı! ''Asıl kriz 2012'de başlayacak, 2015'e kadar sürecek. İkinci kriz ise 2018'den 2025'e kadar devam edecek''. Büyük nüfus hareketleri olacak.

- Son yüzyılın para sistemi olan fractional reserve ve fiat currency sistemleri sürdürülebilir değil. İhtiyaç duyulan şey, gerçek varlıklara dayanan bir rezerv sistemi.

- Rezerv para konusunda köklü değişim olacak, 15-20 yıl içinde Tek Dünya Parası gelecek!

- Türkiye hedeflerine ulaşmak için her türlü hammaddeye (araca) sahip. On yıl önce yayınladığımız bir raporda Türkiyeyi dünyayı yönetecek beş ülkeden biri olarak gösterilmişti, bu öngörü hala gerçekçi.

Schloer'in söyledikleri özetle böyle. Bugünkü gazetelere baktım da, sadece AA'nın Forum Istanbul 2010 hakkında geçtiği genel haber arasında ve sadece "gerçek ekonomik kriz henüz gelmedi" kısmı bahse değer bulunmuş. Oysa benim için en önemli kısmı, Tek Dünya Parası fikrinin aynı ifade ile yer almasıydı.

Panelden sonra Schloer ile tanışarak, Tek Paradan bahsettiğ için teşekkür ettim. O ise Tek Para kavramını bilen (dahası bu öneriyi küçümsemeyen) birisine rastladığı için şaşırdı!

Schloer abimiz, bugüne kadar tanımadığım ama bugünden sonra Tek Para kapsamında takip etmeye çalışacağım kişiler arasına girdi. Schloer'in provokatif konuşmalarının bazılarının videolarına şirketinin web sitesinden ulaşmak mümkün. Belki dünkü konuşmasını da sitesine eklerler.

13 Mayıs 2010 Perşembe

Rogers: Paket Euro`yu öldürecek

Yorumlarını genelde beğendiğim "ayı yatırımcı"larıdan Jim Rogers, bizim internet sitelerinden birine de tercüme edilerek konulan bir değerlendirmesinde, başlıktaki cümleyi sarfederek, AB ülkelerinin geçtiğimiz hafta başında sabaha karşı açıkladıkları "paket"in euroyu öldüreceğini söylemiş.

yorumun bir kısmı şöyle:

"Rogers, 'Şoke oldum. Bu, eurodan umudu kestiklerini gösteriyor, güçlü bir para birimleri olmasını önemsemiyorlar, bütün bu ülkeler sahip olmadıkları paraları harcıyor ve bu durum devam edecek.' şeklinde bir açıklamada bulundu.

'Kimse güçlü para birimine sahip olmanın ardındaki ekonomik gereklilikleri önemsemiyor.' diyen Rogers, euro birliğinin dağılabileceği imasında da bulundu."


Söyledikleri doğru. Ancak sadece euro için mi doğru? Yukarıdaki cümlelerde euro ibaresi yerine dolar ibaresini koyunca da aynı durum geçerli değil mi?

Bugünlerde tüm dikkatler euro üzerinde olduğu için dolar "Abdurrahman Çelebi" pozisyonunda, pek makbul. Yarın bir gün pat diye "aaa meğer dolar da aynı durumdaymış! ABD de sahip olmadığı paraları harcıyormuş! ABD de güçlü bir paraya sahip olmanın gerisindeki ekonomik gereklilikere dikkat etmiyormuş..." diye birden mevcut durumun farkına varılınca ne olacak?

Bugün eurdan kaçan dolara koşuyor. O gün nereye koşulacak?

ABD'nin yeni 1 Cent'i!

Kaynak: Pennies.org

Bir alttaki yazıyı yazdıktan hemen sonra Internet'te dolaşmaya devam edince, meğerse ABD'nin 1 cent'i (nam-ı diğer Penny) değiştirmek için daha geçtiğimiz Şubat ayında açıklamayı yaptığını farkettim! "Yeni dizaynı" 11 Şubat 2009'da kamuya açıklanan yeni 1 cent yukarıdaki gibi olacakmış. Rengini tutturmuşlar ama metal içeriği çok daha ucuz olacak tabi. Böylece ABD Hükümeti para basarak para kazanmaya devam edebilecek! Ama nereye kadar?
Önceki yazıda da belirttiğim üzere, bu yeni centler de uzun ömürlü olamayacak!
Konuya ilişkin önceki yazılarımda (Bkz. bir, iki ve üç), müstakbel ABD enflasyonundan korunmak için mevcut tedavüldeki madeni paraların alınmasını önermiştim. Bu değiştirilecek madeni paralar özellikle penny, maden içeriğinden arbitraj yapmak için uygun olma özelliğini kaybedecek olsa da hala cazip! Bilhassa numismatikler için! Zira yeni basılacak 1 centler maden içeriği olarak değersiz olsa da, uzun ömürlü olamayacağı için koleksiyonerler için önemli olacak! "Bir zamanlar ABD'nin "penny" adı verilen "1 cent"lik madeni paraları vardı" diye sonraki nesillere birer tarihi eser 0larak gösterilebilir, miktar bolluğu nedeniyle antika fiyatında kısa sürede büyük değer artışı olmasa da, "tarihi eser" niteliği nedniyle, satın alma değerinin düşeceği fiili değerden her halükarda daha yüksek olacaktır!

Aaa, ABD madeni paralarını da değiştiriyormuş. Hayret! (Ben daha geçen sene demedim mi İbrahim?)

Ben demiştim demeyi sevmiyorum ama fazla tevazunun da gerçek sayıldığını farkedeli beri vazgeçtim o tavırdan..

Blog arşivine bakarsanız, 31 Ağustos 2009 tarihili "En sağlam Amerikan parası: nickel ve cent" başlıklı yazımda, şu öngörüde bulunduğum yazılıdır:

Neyse efendim. İddiam odur ki, önümüzdeki bir kaç yıl içinde Amerika madeni paralarını değiştirecek! Zira mukadder enflasyon dönemi başlayınca özellikle içinde bakır bulunan centin maden değeri üzerindeki değeri aşacak. Esasen şimdiden aşmış durumda da, pek millet farkında değil. ABD Darphanesi ise, paniğe neden olmamak için olsa gerek, hiç ses çıkarmıyor! Ama Amerika'da bugünlerde olan bir çok şey gibi bu da sürdürülebilir bir şey değil. Mutlaka değişecektir.

Dün okuduğum bir haber, yukarıdaki yazıda "önümüzdeki bir kaç yıl içinde" dediğim gelişmenin, üzerinden daha bir yıl bile geçmeden gerçekleşeceğini gösteriyordu!

WSJ'deki haberde, mevcut metal fiyatlarıyla 1 cent basmanın ABD Darphanesine maliyetinin 2 cent, 5 cent (nickel) basmanın maliyetinin ise 9 cent olduğu belirtiliyordu! Dolayısıyla zaten sıkıntıda olan ABD hükümeti bir de para basarak para kaybetmek istemiyordu. (Zira ABD genelde para basmaktan kazanmaya alışıktır!) ABD hükümeti madeni paraların metal içeriğini değiştirip daha "cost-effective" metalleden üreterek, yılda 100 milyon dolar tasarruf etmeyi planlıyormuş!

Ama bu o kadar da kolay değil anaşılan, on kadar baskı gurubu, Obama'nın madeni para politikasını yakından izliyormuş. Mesela otomatik makinalardan ürün satışı işiyle uğraşanlar çok karşıymış, bu reseyon ortamında bize ek maliyet çıkarmasınlar diyormuş!

1974'de bakır fiyatları yükselince Nixon 1 centin içeriğinin değiştirilmesini ve daha hafif ve ucuz olan aluminyuımdanyapılmasını önermiş ama beceremeden aynı yıl istifa etmiş! (Habere bu bilginin de eklenmesi, sanırım Obama'ya bir mesaj, bu işler sakat konular, aman bulaşmayasın deniyor herhalde!)

Ama madeni paraların içeriğinin değiştirilmesi için öne sürülen mazeretlerin en güzeli, allerjiyle ilgili. Bazı vatandaşların çinkoya falan allerjisi varmış da, eğer madeni paralar plastik gibi (iyice uyduruk!) bi maddeden yapılırsa, bu vatandaşlar allerji olmaktan kurtulurmuş! Mazeretlerini sevsinler! Şimdiye kadar paranın maden içeriğinden allerji olmayan vatandaşlar, metal fiyatları yükselince mi allerji olmaya başlamışlar? Ayrıca bazı vatandaşların da plastiğe karşı allerji yok mu? Plastik allerjisi olan vatandaşları düşünen yok mu?

Tamam, çinko allerjik bir metaldir ama eskiden madeni paralarda çinko yoktu ki, altın ve gümüş vardı! Daha ucuzuna kaçmak için çinko tercih edildi. Madem şimdi çinko allerji nedeniyle değiştirilecek, yine allerjik olan plastiğe değil de, hem çinkodan hem de plastikten çok daha az allerjik olan ve zaten o sikkelerin orijinali olan altına ve gümüşe neden geçilmiyor? "Çok pahalı, olur mu öyle saçma şey" değil mi? Ben de tam onu diyorum ya, böyle saçma metallerle olur mu öyle afaki değerler? "Artık metal sistemi yok, paraların değeri piyasada belirleniyor" gibi süper ekonomik bilgi derinliği ifade eden mazeretler de ileri sürülebilir. Bu blog sayfasının oluşturulma nedeni zaten hakim iktisat paradigmasındaki bu büyük yanılgı! Bu kafayla gidilmeye devam edildiği takdirde, çok geçmeden bu "çok derin iktisat bilgisi"nin nasıl çuvalladığını yaşayacağız, malesef!

"Will Nickel-Free Nickels Make a Dime's Worth of Difference?
Plan to Mint Cheaper Coins Tests Mettle of Laundromats, Zinc Lobbyists
"

ABD'de madeni paraların hepsinin birer nick'i vardır. mesela 10 cent'e "dime" derler. 5 cent'in adı da içeriğinden dolayı "nickel"dir! Aslında başlangıçtaki içerik zamanla değiştirldiği için şu an bile 5 centin içindeki bakır miktarı nickelden fazlaymış ama, nickel fiyatları çok arttığı çin artık "nickel" adlı 5 centlik madeni paranın içinde nickel hiç olmayacakmış! Ne güzel! Maddi acizlik böyle bi şeydir işte, bi sürü tutarsızlıklar yaratır! Türkiye çok yaşadı, yaşıyor, biraz da başkaları yaşasın diyesi geliyor insanın içinden...

Şimdi yeni iddiamı yazıyorum: önümüzdeki bir iki yıl içinde ABD madeni paralarının içeriğini değiştirdikten sonra, yine bir kaç yıla kalmadan 1 cent'in (penny) iyice değersiz kaldığı için tedavülden kaldırılmasını tartışmaya başlayacak ve sonuçta 1 centin maden içeriği değiştirilip plastikten basılsa bile değerini kurtarmayacağı için önce 1 centlik birim, sonra sırayla mevcut diğer madeni para kupürleri tedavülden kaldırılacak.

Türkiye gibi enflasyon laboratuvarı bir ülkede, hem de bu deneyin gerçekleştirildiği yıllarda ekonomi okumuş, biraz da ekonomi tarihini ve önceki nesillerin tecrübelerini incelemeyi seven bir kişi olarak, bugün "iddia" seviyesindeki bu durumun da gerçekleşeceğinden zerre kadar endişem yok. Sadece biraz zaman meselesi! Her şeyi doğru yaptıkları varsayılan o yabancıların dediği gibi, "only a matter of time!"

Bu arada, penny'nin enflasyona karşı hedge olduğunu gayet haklı bir şekilde savunan "Americans for Common Cents" gruplar da varmış:

Talk like that worries Americans for Common Cents, a group that has for years lobbied on behalf of the penny. "The penny is a hedge to inflation," says Mark Weller, executive director of the group, which is funded in part by the zinc industry. Without it, he argues, merchants would round up to the nearest nickel.


In 2006, when surging metal prices prompted Congress to consider eliminating the penny, the group released a study under the title, "Lincoln Penny Still America's Sweetheart Even Though It Doesn't Make Cents."


Katılıyorum ama kaybetmeye mahkumlar, malesef!


Nitekim 31 Ağustos 2009 tarihli yazıdan sadece 10 gün sonraki "COIN-flation" başlıklı diğer bi yazımda da konunun devamını yazmıştım.

Bence ikisi de eğlenceli yazılar. Tekrar okuyunca kendim bile beğendim!
Ama biz yerli şeylere itibar etmeyiz, aynı şeyi yabancılar söyleyince inanırız diyenelr şu siteyi takip etmelerini öneririm:

http://www.coinflation.com/

Bu siteden, ABD madeni paralarının içeriğindeki metal değerlerine göre günlük değerleri yakından takip edilebilir.

En başta referans verdiğim yazıdaki ana fikri tekrar hatırlatmak gerekirse, günümüzde en değerli ABD parası, madeni olanlar, içerikleri ABD Darphanesi tarafından değiştirilmeden acele edip elindeki kağıt dolarları satıp madeni olanlarına geçmelerini öneririm, hala dolara güvenenlerin!

Örneğin bugün itibarıyla en değerli ABD parası 1 centlik sikkelermiş, maden içeriğinin değeri %210 kadarmış, bugünkü piyasa fiyatlarıyla. 5 centlik sikkenin maden içeriğinin değeri ise % 108 imiş! Yani bu iki madeni paradan toplayıp eriterek satanlar için arbitraj imkanı var!

***

Blog yazdıkça farkediyorum ki, aslında bugünlerde Türkiye'de gazetecilik yapmak da, iktisatçılık yapmak da çok kolay! Eski paradigmaya koşulsuz bağlılığın yaygınlığından olsa gerek, pek çok şey gecikmeli idrak edildiği için, artık yoluna girmiş olayların gerçekleşeceğini söylemek bile çok şaşırtıcı olabiliyor! Örneğin doların akıbeti ve Amerikan paralarının kupürleri hakkındaki öngörülerim aynen öyle! Konuya ilişkin önceki iki yazım (Bkz. bir ve iki) ile bu yazıyı buraya kadar sabırla okuyanlar eğer çok afaki şeylerden bahsettiğimi düşünüyorlarsa, yanılıyorlar! Burada yazdıklarım, mesela hamile birisinin çocuk doğuracağını söylemek kadar düz mantık ürünü. Bir kaç ay sonra çocuk doğduğunda şaşıranlar olursa, sadece hamilelik durumunu bilmedikleri ve sadece kilo aldığını sandıkları içindir!

Bu kadar ahkamı yine iddialı bi cümleyle bitirmek gerekirse, ABD doları birçok şeye gebedir. Mevcut durumu basit bir kilo alma gibi görenler, doğum gerçekleştiğinde çok şaşıracaklardır!

Vay be, ne laflar ettim bugün!

12 Mayıs 2010 Çarşamba

Petrolün USD ile fiyatlanması devam edebilecek mi?

Resource investor sitesinde, Türkçesi "şok edici gelişmeler ve altın" başlıklı bi makalede her şeyin güllük gülistanlık olduğunun düşünüldüğü ve en kötünün geçildiğine inananların sayısının arttığı şu dönemde pek dikkate alınmayan bazı ciddi olaylar hatırlatılmış. Bahsedilen "şok edici" gelişmeleden sadece dolara ilişkin olan paragrafı aşağıya aldım. (Diğer başlıkları ve açıklamalarını merak edenler şuradan okuyabilir)


REJECTION OF PETRO-DOLLAR & REVOLT

Last May 2009, the Saudis with Russians and Chinese at their sides announced the eventual end to payments for crude oil to be honored in USDollars. The concept was endorsed by Japan and Germany, whose counselors from Berlin might be far more integral in reshaping the global landscape than the US-UK aging power merchants are willing to concede. The disrespect shown the USDollar has turned to revolt, seen in G-7 Meetings. In fact, the G-7 has morphed into a country club meeting for former power brokers. The new G-20 Meeting is the forum of substance, where the Chinese, Russians, Indians, and Brazilians can have a voice and no longer sit in the hallways while decisions are made. The USDollar is on the butt end of a Global Paradigm Shift with extreme force. The beleaguered buck will limp along until alternatives in the planning stage are launched. That is soon, really soon, like before 2011 is too far along. Gold will compete well with both the USDollar and any newly launched currency alternative.


Petrolün dolarla fiyatlanmasının dolar için taşıdığı hayati önem hep söylenir ve petrol dolarla fiyatlandığı sürece doların sırtının yere gelmeyeceği hususu, doların istikbalinin karanlık olduğunu düşünenlere hemen hatırlatılır. Ama gördüldüğü gibi giderek daha çok ülke (hatta Suudiler ve Japonlar gibi farklı ses çıkarmasına alışık olmadığımız müttefikleri bile) buna itiraz ediyor ve US-UK'nin "yaşlanan gücü" zayıflıyor! Global paradigma kayışı yaklaşıyor.

Bu arada aklıma geldi. bir ay kadar önce sanırım çelik üreticileri çeliğin uluslararası ticarette fiyatlanmasına ilişkin yıllardır kullanılan yöntemi terketti. Bu değişiklik ihtiyacının nedeni, spot ve vadeli piyasalardaki dalgalanmalardan üreticilerin zarar görmesi olarak açıklandı. Ancak büyük resimde asıl neden, doların rezerv para olarak ölçme fonksiyonunu layıkıyla yapamamasıdır. İleride bu durum daha iyi açıklanacak. Bi ara keyfim olursa onun da detayını yazarım!
Clicky Web Analytics Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 United States License.